Thiết bị thể thao ngoài trời là 1 dòng sản phẩm có đặc thù riêng. Khác với dùng máy tập chuyên dụng cho phòng gym hoặc dụng cụ gia đình, chúng phải đối mặt với tác động lý hóa của môi trường như tia cực tím, độ ẩm cao trong không khí, mưa axit, sự chênh lệch nhiệt độ giữa ngay và đêm, và đối với các vùng ven biển thì đó còn là nồng độ muối cao. Nếu như không có công nghệ sơn đạt chuẩn thì lớp thép bên trong sẽ nhanh chóng bị oxy hóa, dẫn đến sự bong tróc, mất thẩm mỹ và gây mất an toàn kết cấu, nguy hiểm cho người dùng.
Trong nội dung dưới đây các bạn hãy cùng Daiviet Sport tìm hiểu chi tiết về Quy chuẩn sơn phủ chống gỉ cho thiết bị thể thao ngoài trời nhé.
Hệ thống tiêu chuẩn quốc tế định danh
Để đánh giá một lớp phủ chống gỉ có đạt chất lượng hay không, các nhà sản xuất và đơn vị kiểm định thường dựa trên các bộ tiêu chuẩn quốc tế khắt khe.
Đầu tiên và quan trọng nhất là tiêu chuẩn ISO 12944. Đây được coi là kim chi nam trong ngành chống ăn mòn. Tiêu chuẩn này phân loại môi trường thành các cấp độ từ C1 (rất thấp) đến C5 (rất cao - môi trường biển và công nghiệp nặng). Đối với thiết bị thể thao ngoài trời, mức độ bảo vệ tối thiểu phải đạt cấp độ C3 (môi trường đô thị và công nghiệp có độ ô nhiễm trung bình) hoặc C4 (khu vực ven biển có độ mặn thấp).
Tiếp theo là tiêu chuẩn EN 16630. Đây là tiêu chuẩn chuyên biệt của Châu Âu dành cho thiết bị thể thao ngoài trời lắp đặt cố định. Tiêu chuẩn này không chỉ quy định về khoảng cách an toàn, lực chịu tải mà còn nhấn mạnh vào việc các bề mặt tiếp xúc phải được xử lý để tránh trầy xước và ăn mòn, đảm bảo tuổi thọ thiết bị ít nhất từ 5 đến 10 năm trong điều kiện khắc nghiệt.
Cuối cùng, tiêu chuẩn ASTM B117 về thử nghiệm phun sương muối là thước đo trực quan nhất. Một hệ thống sơn phủ chất lượng cho thiết bị ngoài trời thường phải vượt qua ngưỡng 1.000 giờ thử nghiệm sương muối mà không có hiện tượng phồng rộp hoặc gỉ lan từ vết cắt quá 2mm.
Quy trình tiền xử lý bề mặt tren thiết bị thể thao ngoài trời
Quy trình tiền xử lý bề mặt trên thiết bị thể thao ngoài trời chính là chìa khóa của sự bền bỉ. Nhiều người lầm tưởng rằng chất lượng sơn nằm ở lớp sơn màu bên ngoài, nhưng thực tế 70% độ bền của lớp phủ phụ thuộc vào việc làm sạch và xử lý bề mặt thép trước khi sơn.
Giai đoạn đầu tiên là làm sạch cơ học. Phương pháp phổ biến và hiệu quả nhất hiện nay là phun bi thép hoặc phun cát. Mục tiêu là đạt độ sạch tiêu chuẩn Sa 2.5 theo ISO 8501-1. Ở mức độ này, bề mặt thép được loại bỏ hoàn toàn lớp vảy cán nhiệt, gỉ sét và các tạp chất lạ, để lộ ra lớp thép sáng với độ nhám nhất định. Độ nhám này cực kỳ quan trọng vì nó tạo ra các rãnh chân rết giúp sơn bám dính cơ học chặt chẽ vào bề mặt kim loại.
Sau khi làm sạch cơ học, thiết bị sẽ trải qua quá trình xử lý hóa học. Công nghệ phổ biến là phốt phát hóa kẽm. Một lớp màng tinh thể kẽm phốt phát cực mỏng sẽ được tạo ra trên bề mặt thép. Lớp màng này đóng hai vai trò: một là tạo ra một hàng rào hóa học ngăn chặn sự oxy hóa tức thì khi thép tiếp xúc với không khí; hai là tạo ra một bề mặt nhám vi mô cực tốt cho các phân tử sơn bám vào.
Hệ thống lớp phủ đa tầng khi sơn thiết bị thể thao ngoài trời
Một quy trình sơn phủ tiêu chuẩn cho thiết bị ngoài trời không bao giờ chỉ có một lớp. Nó là một sự kết hợp của nhiều lớp chức năng khác nhau.
Lớp đầu tiên là lớp lót giàu kẽm. Trong cơ chế chống gỉ, đây được gọi là bảo vệ điện hóa. Kẽm có tính khử mạnh hơn sắt, vì vậy khi có tác nhân ăn mòn xâm nhập, kẽm sẽ hy sinh để bị ăn mòn trước, bảo vệ lớp thép bên trong. Lớp lót này có thể là dạng lỏng hoặc dạng bột tĩnh điện.
Lớp thứ hai là lớp trung gian, thường là nhựa Epoxy. Nhiệm vụ chính của lớp này là tạo độ dày màng sơn và đóng vai trò như một màng ngăn. Cấu trúc phân tử đặc khít của Epoxy ngăn cản sự thẩm thấu của các phân tử nước và oxy đi xuyên qua màng sơn để chạm tới bề mặt thép.
Lớp cuối cùng là lớp phủ màu ngoài cùng, thường sử dụng bột sơn tĩnh điện dòng Outdoor Polyester hoặc Polyurethane. Đây là lớp chịu trận trực tiếp với ánh nắng mặt trời. Nhựa Polyester ngoài trời có khả năng kháng tia UV tuyệt vời, giúp thiết bị giữ màu sắc tươi mới trong nhiều năm, không bị hiện tượng "phấn hóa" (lớp sơn biến thành bột trắng và bong ra) dưới tác động của nhiệt độ.
Các thông số kỹ thuật định lượng
Để kiểm soát chất lượng, các kỹ sư cần theo dõi sát sao các thông số sau:
Độ dày màng sơn là chỉ số quan trọng nhất. Đối với thiết bị thể thao ngoài trời tiêu chuẩn, tổng độ dày các lớp sơn phải đạt từ 120 micromet đến 160 micromet. Tại các khu vực có độ ăn mòn cao như gần biển, con số này có thể tăng lên trên 200 micromet để đảm bảo an toàn. Việc đo đạc phải được thực hiện bằng máy đo độ dày lớp phủ không phá hủy tại nhiều điểm khác nhau trên thiết bị.
Độ bám dính được kiểm tra bằng phương pháp thử nghiệm cắt vạch. Người ta dùng dao cắt các đường sọc vuông trên bề mặt sơn, sau đó dùng băng dính chuyên dụng để kéo lên. Nếu các cạnh của vết cắt hoàn toàn mịn màng và không có màng sơn nào bị bong ra (đạt điểm 0 hoặc 1 theo ISO 2409), lớp sơn đó mới đạt chuẩn.
Độ cứng bề mặt cũng là một yếu tố cần lưu tâm. Vì thiết bị thể thao thường xuyên tiếp xúc với giày dép, trang sức và các vật dụng cứng của người tập, lớp sơn cần có độ cứng từ 2H trở lên (theo thang đo bút chì) để hạn chế tối đa các vết trầy xước sâu vào bên trong.
Công nghệ nhúng kẽm nóng trong quá trình sơn thiết bị thể thao ngoài trời
Đây là đỉnh cao của công nghệ chống gỉ. Trong các dự án yêu cầu độ bền trên 15 năm hoặc lắp đặt tại các công viên ven biển, công nghệ nhúng kẽm nóng thường được ưu tiên trước khi sơn.
Thiết bị sau khi gia công cơ khí xong sẽ được nhúng hoàn toàn vào bể kẽm nóng chảy ở nhiệt độ khoảng 450 độ C. Kẽm sẽ phản ứng hóa học với thép để tạo thành các lớp hợp kim kẽm - sắt bền vững, bao phủ cả mặt trong và mặt ngoài của các ống thép. Sau đó, một lớp sơn tĩnh điện màu sẽ được phủ lên trên lớp kẽm này. Đây được gọi là hệ thống phủ kép, cung cấp khả năng bảo vệ gấp 2 đến 3 lần so với tổng cộng của từng phương pháp riêng lẻ cộng lại.
Yêu cầu về an toàn sức khỏe và môi trường
Một quy chuẩn sơn hiện đại không chỉ dừng lại ở việc chống gỉ mà còn phải thân thiện với con người. Vì trẻ em và người lớn trực tiếp cầm nắm, tiếp xúc da với thiết bị, lớp sơn phủ phải đảm bảo:
- Không chứa chì (Lead-free).
- Không chứa các kim loại nặng độc hại như Thủy ngân, Cadmium hay Crôm lục hóa trị (theo tiêu chuẩn RoHS).
- Bột sơn phải đạt chứng nhận không gây kích ứng da và không phát thải các hợp chất hữu cơ dễ bay hơi gây hại cho môi trường không khí.
Trên đây là một số chia sẻ từ Daiviet Sport về quy chuẩn sơn phủ chống gỉ cho thiết bị thể thao ngoài trời là một sự kết hợp giữa khoa học vật liệu và quy trình sản xuất nghiêm ngặt. Việc lựa chọn đúng hệ thống sơn không chỉ giúp giảm thiểu chi phí bảo trì, sửa chữa trong tương lai mà còn nâng cao hình ảnh mỹ quan đô thị và đảm bảo an toàn tuyệt đối cho cộng đồng. Đối với người quản lý vận hành, việc kiểm tra định kỳ 6 tháng một lần là cần thiết. Khi phát hiện các vết trầy xước sâu chạm tới phần thép, cần thực hiện xử lý vệ sinh tại chỗ và sử dụng sơn dặm chuyên dụng ngay lập tức để ngăn chặn quá trình gỉ sét lan rộng bên dưới màng sơn.
Nếu còn thắc mắc nào khác hoặc có nhu cầu trang bị Máy tập công viên chính hãng, đáng ứng nhu cầu xây dựng các khu chức năng cũng như tập luyện tại nhà, các bạn hãy liên hệ với Daiviet Sport nhé!
