Hội chứng đau cân cơ là một trong những nguyên nhân phổ biến gây ra tình trạng đau cơ kéo dài, thường xuất hiện tại vùng cổ - vai – lưng – thắt lưng hoặc các nhóm cơ phải hoạt động thường xuyên. Tình trạng này không chỉ gây đau tại những vị trí bị tổn thương mà còn có thể khiến cho cơn đau lan ra các khu vực khác, ảnh hưởng tới vận động & sinh hoạt hàng ngày. Vật lý trị liệu được xem là hướng tiếp cận quan trọng trong quá trình kiểm soát hội chứng đau cân cơ. Thay vì chỉ tập trung làm giảm cảm giác đau thì phương pháp này lại hướng tới việc cải thiện khả năng vận động, tăng cường sức mạnh cơ, điều chỉnh các yếu tố gây quá tải cũng như nguy cơ tái phát.
Trong nội dung dưới đây các bạn hãy cùng Daiviet Sport tìm hiểu chi tiết về Vật lý trị liệu hội chứng đau cân cơ. Qua đó hiểu hơn về tình trạng này cũng như cách chăm sóc sức khỏe bản thân & người thân tốt hơn.
Hội chứng đau cân cơ là gì?
Hội chứng đau cân cơ là tình trang đau liên quan tới cơ cùng hệ thống cân bao quanh cơ. Người bệnh xuất hiện các vùng cơ căng cứng, nhạy cảm liên quan tới các điểm kích hoạt, có thể gây đau tại chỗ hoặc đau lan. Một đặc điểm thường gặp của chứng này là vị trí người bệnh cảm thấy đau không phải lúc này cũng là nơi khởi phát vấn đề. Chẳng hạn, 1 điểm kích hoạt cơ tại vùng cổ hoặc vai có thể khiến cho người bệnh bị đau lan lên đầu, xuống vai hoặc là cánh tay.
Nguyên nhân gây hội chứng đau cân cơ thường có liên quan chặt chẽ tới việc sử dụng cơ quá mức, vận động lặp đi lặp lại, duy trì tư thế trong khoảng thời gian dài hoặc là chấn thương cơ. Những người thường xuyên làm việc với máy tính, lái xe, mang vác nạng hoặc tập luyện thể dục thể thao không đúng cách đều có thể gặp phải tình trạng này. Ngoài ra, căng thẳng kéo dài, thiếu ngủ và ít vận động có thể góp phần làm cơ duy trì trạng thái căng cứng, khiến cảm giác đau kéo dài hơn.
Triệu chứng thường gặp gồm đau âm ỉ, đâu sâu trong cơ, căng cứng, nhanh bị mỏi, giảm tầm vận động và đau tăng khi dùng tới các nhóm cơ liên quan. Một số người còn gặp phải khó khăn khi ngủ do đau hoặc là cảm giác khó chịu kéo dài.
Vì sao nên áp dụng vật lý trị liệu khi bị đau cân cơ?
Mục tiêu của vật lý trị liệu không chỉ là giảm tình trạng đau trong ngắn hạn mà còn giúp người bệnh phục hồi lại chức năng vận động, cải thiện khả năng chịu tải của các cơ. Đầu tiên, các chuyên gia trị liệu sẽ đánh giá vị trí đau, mức độ đau, tầm vận động, sức mạnh cơ, tư thế và những hoạt động có thể làm triệu chứng gia tăng. Từ đó, chương trình phục hồi được xây dựng phù hợp với tình trạng của đối tượng.
Một trong những lợi ích quan trọng của vật lý trị liệu là giúp người bệnh duy trì vận động thay vì nghỉ ngơi hoàn toàn. Việc bất động quá lâu có thể khiến cho các cơ yếu đi, suy giảm khả năng chịu tải và làm quá trình quay trở lại các hoạt động bình thường trở nên khó khăn hơn. Thông qua các bài tập phù hợp, người bệnh có thể từng bước cải thiện độ linh hoạt, sức mạnh cùng khả năng kiểm soát vận động của nhóm cơ bị ảnh hưởng.
Vật lý trị liệu cũng giúp người bệnh nhận biết các yếu tố có thể khiến hội chứng đau cân cơ tái diễn. Ví dụ, người làm việc văn phòng có thể được hướng dẫn điều chỉnh bàn ghế, màn hình, bàn phím và thói quen nghỉ giải lao để giảm tình trạng cơ phải chịu tải kéo dài.
Các phương pháp vật lý trị liệu thường được sử dụng
Tùy vào nguyên nhân và mức độ triệu chứng, chuyên viên có thể kết hợp nhiều phương pháp khác nhau trong quá trình phục hồi.
Trị liệu bằng tay: Bao gồm massage mô mềm, giải phóng mô mềm, kéo giãn bằng tay hoặc các kỹ thuật vận động khớp. Mục tiêu là hỗ trợ giảm cảm giác căng cứng, cải thiện khả năng vận động và tạo điều kiện để người bệnh thực hiện bài tập chủ động tốt hơn. Một số trường hợp có thể áp dụng kỹ thuật tác động lên các điểm mỏi cơ. Tuy nhiên, việc tác động quá mạnh vào vùng đau sẽ không đồng nghĩa với hiệu quả điều trị cao hơn.
Bài tập kéo giãn: Kéo giãn giúp cải thiện độ mềm dẻo của cơ và khả năng vận động. Tùy vùng đau, chương trình có thể tập trung vào cơ cổ, vai, ngực, lưng, hông hoặc các nhóm cơ ở chi dưới. Bài tập nên được thực hiện từ nhẹ đến tăng dần. Người tập không nên cố kéo cơ đến mức đau dữ dội hoặc xuất hiện tê, buốt bất thường.
Bài tập tăng cường sức mạnh: Đây là thành phần quan trọng trong quá trình phục hồi lâu dài. Khi cơ đủ khỏe và có khả năng chịu tải tốt hơn, áp lực lên các cấu trúc liên quan có thể được phân bổ hiệu quả hơn. Với người bị đau cổ vai, chương trình có thể tập trung vào nhóm cơ cổ sâu, cơ quanh xương bả vai, cơ lưng trên và các nhóm cơ kiểm soát khớp vai. Đối với đau vùng thắt lưng, bài tập có thể hướng đến cơ bụng, cơ lưng, cơ mông và khả năng kiểm soát thân mình.
Nhiệt trị liệu và điện trị liệu: Nhiệt trị liệu có thể được sử dụng để tạo cảm giác thư giãn cơ, giảm cứng và hỗ trợ người bệnh thực hiện các bài tập. Kích thích thần kinh điện qua da cũng có thể được sử dụng như một phương pháp hỗ trợ kiểm soát cảm giác đau ở một số trường hợp. Các phương pháp này thường đóng vai trò bổ trợ. Việc tập luyện chủ động, điều chỉnh hoạt động và phục hồi khả năng chịu tải vẫn giữ vai trò quan trọng trong chương trình điều trị.
Châm kim khô: Là kỹ thuật sử dụng kim nhỏ tác động vào những vùng cơ được xác định có điểm mỏi cơ hoặc các mô liên quan. Kỹ thuật này cần được thực hiện bởi người có chuyên môn và được đào tạo phù hợp. Việc lựa chọn châm kim hay không cần dựa trên đánh giá cụ thể thay vì áp dụng giống nhau cho mọi người bệnh.
Bài tập và thói quen hỗ trợ phục hồi đau cân cơ
Bên cạnh các buổi trị liệu, người bệnh cần duy trì chương trình tập luyện tại nhà để đạt hiệu quả tốt hơn. Các bài tập có thể bao gồm vận động nhẹ, kéo giãn, tăng sức mạnh và cải thiện khả năng kiểm soát vận động. Cường độ cần được điều chỉnh theo tình trạng thực tế và tăng dần khi cơ thể thích nghi.
Đối với người làm việc văn phòng, thay đổi tư thế thường xuyên là một yếu tố đáng chú ý. Không nên duy trì một tư thế cố định trong nhiều giờ liên tục. Sau một khoảng thời gian làm việc, người dùng có thể đứng dậy, đi lại hoặc thực hiện một số động tác vận động nhẹ. Tư thế làm việc cũng cần được điều chỉnh phù hợp. Màn hình nên được bố trí ở độ cao giúp hạn chế phải cúi hoặc ngửa cổ liên tục. Bàn phím và chuột nên đặt ở vị trí thuận tiện để vai không phải nâng lên trong thời gian dài.
Người thường xuyên chơi thể thao cũng cần chú ý đến khối lượng tập luyện. Việc tăng cường độ hoặc thời gian vận động quá nhanh có thể khiến cơ chưa kịp thích nghi với tải mới. Bên cạnh đó, ngủ đủ, kiểm soát căng thẳng và duy trì hoạt động thể chất phù hợp cũng có thể hỗ trợ quá trình phục hồi.
Một sai lầm phổ biến là chỉ tập trung mát - xa vào vùng đau mà bỏ qua việc tăng sức mạnh và sửa các yếu tố gây quá tải. Giảm đau là bước quan trọng, nhưng mục tiêu lâu dài vẫn là giúp cơ thể vận động tốt và chịu tải phù hợp hơn.
Nếu xuất hiện đau dữ dội, yếu cơ, tê mất cảm giác, đau sau chấn thương nghiêm trọng, sốt hoặc các triệu chứng bất thường khác, người bệnh nên được đánh giá y tế để loại trừ những nguyên nhân không đơn thuần là đau cân cơ.
Hỗ trợ phục hồi tại nhà với thiết bị phục hồi chức năng Zasami
Đối với những người cần duy trì vận động và tập luyện phục hồi tại nhà, thiết bị phục hồi chức năng giúp xây dựng không gian tập luyện thuận tiện và chủ động hơn. Các thiết bị phù hợp có thể hỗ trợ người dùng thực hiện nhiều dạng vận động như tập sức mạnh, vận động khớp, kéo giãn và các bài tập phục hồi theo hướng dẫn của chuyên viên. Đặc biệt, với người đang trong quá trình phục hồi sau đau cơ xương khớp, việc lựa chọn thiết bị cần dựa trên tình trạng sức khỏe, mục tiêu tập luyện và khả năng vận động. Không nên lựa chọn thiết bị chỉ dựa trên số lượng chức năng mà cần xem xét khả năng điều chỉnh mức độ tập và độ an toàn khi sử dụng.
Zasami là thương hiệu cung cấp các dòng thiết bị phục hồi chức năng và dụng cụ hỗ trợ tập luyện, hướng đến nhu cầu vận động và chăm sóc sức khỏe tại nhà. Người dùng có thể tham khảo các dòng thiết bị phù hợp để xây dựng không gian tập luyện thuận tiện, kết hợp với chương trình bài tập do chuyên viên vật lý trị liệu hướng dẫn. Nếu đang tìm giải pháp hỗ trợ tập luyện và phục hồi tại nhà, có thể tham khảo thiết bị phục hồi chức năng Zasami để lựa chọn sản phẩm phù hợp với nhu cầu vận động và không gian sử dụng.
Trên đây là một số chia sẻ từ Daiviet Sport về Vật lý trị liệu hội chứng đau cân cơ. Mong rằng qua các thông tin trong bài viết các bạn hiểu hơn về tình trạng này cũng như các thiết bị tập phù hợp. Nếu còn thắc mắc nào khác hoặc có nhu cầu trang bị dụng cụ phục hồi chức năng phù hợp hãy liên hệ với chúng tôi nhé!
