Trên cơ thể, khớp vai là một trong những khớp linh hoạt nhất, đảm nhận vai trò kết nối cánh tay với thân người và tham gia vào hầu hết các cử động trong sinh hoạt hàng ngày. Tuy nhiên, chính độ cao linh hoạt cùng tần suất hoạt động liên tục khiến cho khớp vai dễ bị tổn thương và thoái hóa cùng với thời gian. Khi bị thoái hóa khớp vai, người bệnh không những phải chịu đựng các cơn đau dai dẳng mà còn phải đối mặt với nguy cơ bị cứng khớp, teo cơ, ảnh hưởng nghiêm trọng tới chất lượng cuộc sống. Trong số các phương pháp điều trị hiện nay, vật lý trị liệu và phục hồi chức năng được xem là biện pháp điều trị bảo tồn, hiệu quả và an toàn.
Trong nội dung dưới đây các bạn hãy cùng Daiviet Sport tìm hiểu về Vật lý trị liệu cho người thoái hóa khớp vai. Từ đó hiểu hơn về tình trạng này cũng như cách ứng xử phù hợp nhất.
Hiểu về tình trạng thoái hóa khớp vai
Thoái hóa khớp vai là tình trạng lớp sụn lót giữa chỏm xương cánh tay và ổ chảo xương bả vai bị bòn mòn, nứt nẻ. Việc mất đi lớp đệm khiến các đầu xương cọ xát trực tiếp vào nhau khi vận động, kích thích phản ứng viêm, hình thành gai xương, khiến xơ hóa bao khớp. Người bệnh bị hạn chế vận động, đau.
Nếu như chỉ sử dụng thuốc giảm đau thì người bệnh chỉ giải quyết được phần “ngọn”. Thuốc không giúp tái tạo tầm vận động hay lấy lại sức mạnh cho hệ cơ quanh vai. Trái lại, vật lý trịliệu lại tác động trực tiếp vào gốc rễ vấn đề thông qua: Giải phóng chèn ép và dính khớp: Giúp các sợi collagen trong bao khớp giãn ra, khôi phục không gian hoạt động cho diện khớp; Tăng cường tuần hoàn máu: Đưa dưỡng chất và oxy đến nuôi dưỡng các mô sụn quanh khớp, đẩy nhanh quá trình làm lành tổn thương; Củng cố nhóm cơ chóp xoay: Giúp các cơ quanh vai đủ khỏe để gánh vác áp lực, giảm tải trực tiếp cho diện khớp bị tổn thương.
Các phương pháp vật lý trị liệu tối ưu hiện nay
Chương trình phục hồi chức năng chuẩn y khoa cho khớp vai là sự phối hợp chặt chẽ giữa trị liệu bằng tác nhân vật lý, kỹ thuật di động khớp cung các bài tập vận động chuyên sâu.
Vật lý trị liệu
Trước khi bắt đầu các bài tập vận động, người bệnh thường được can thiệp bằng các thiết bị vật lý trị liệu nhằm giảm đau cơ, làm mềm cơ.
- Nhiệt trị liệu: Chườm ấm hoặc chiếu đèn hồng ngoại giúp làm giãn các cơ đang bị co thắt quanh vai, tăng cường tuần hoàn máu. Đối với đợt viêm cấp (vai sưng nóng), chườm lạnh sẽ được ưu tiên để giảm sưng huyết.
- Siêu âm trị liệu: Sóng siêu âm tạo ra hiệu ứng ứng suất cơ học và nhiệt sâu trong các mô liên kết, giúp giải thể các dính khớp và làm mềm tổn thương xơ hóa.
- Điện xung trị liệu: Dùng dòng điện tần số thấp để kích thích dây thần kinh qua da, ngăn chặn tín hiệu đau truyền về vỏ não và kích thích sản sinh Endorphin - chất giảm đau tự nhiên của cơ thể.
Kỹ thuật di động khớp
Được thực hiện bởi các chuyên gia vật lý trị liệu, trực tiếp dùng tay thực hiện. Thông qua các động tác trượt, lăn nhẹ trên chỏm xương cánh tay giúp: Tách nhẹ mặt khớp bị dính, tăng cường tiết dịch khớp để bôi trơn, ở rộng tầm vận động xoay trong, xoay ngoài và giang tay mà không gây đau đớn cho bệnh nhân.
Các bài tập phục hồi chức năng khớp vai theo giai đoạn
Vận động trị liệu là chìa khóa để duy trì sự kết nối lâu dài. Lộ trình tập luyện cần tuân thủ nguyên tắc từ nhẹ tới nặng, phù hợp với từng giai đoạn bệnh lý.
Giai đoạn 1: Giảm đau và duy trì tậm vận động
Mục tiêu chính là không làm tổn thương nặng thêm nhưng tránh để khớp bị dính chặt.
Bài tập con lắc Codman: Bệnh nhân cúi người về phía trước, một tay tựa chắc vào mép bàn để hỗ trợ. Tay bị đau thả lỏng hoàn toàn xuống dưới vuông góc với sàn. Dùng lực của thân người đung đưa nhẹ nhàng cánh tay theo chiều trước - sau, sang hai bên và xoay tròn thành hình vòng tròn nhỏ. Thực hiện 2 - 3 phút/lần, 3 - 4 lần mỗi ngày.
Bài tập bò tường: Người tập đứng mặt hướng vào tường, dùng các ngón tay của bên vai đau bò dần lên cao trên bề mặt tường cho đến khi cảm thấy vai căng nhẹ. Giữ trong 5 giây rồi nhẹ nhàng bò xuống.
Giai đoạn 2: Mở rộng tầm vận động và tăng dần sức mạnh
Khi cơn đau cấp đã dịu, người bệnh chuyển sang hướng kéo giãn nâng cao và dùng dụng cụ hỗ trợ.
Bài tập kéo giãn với gậy: Dùng một chiếc gậy nhẹ, tay khỏe đóng vai trò lực chủ động đẩy tay đau giang ra xa hoặc giơ cao qua đầu.
Bài tập xoay vai với dây cao su kháng lực: Cố định một đầu dây thun vào tay nắm cửa. Khép sát khuỷu tay đau vào mạn sườn (gập khuỷu 90 độ), dùng lực cơ chóp xoay kéo dây ra ngoài (xoay ngoài) hoặc vào trong bụng (xoay trong).
Nguyên tắc vàng giúp tập luyện an toàn tại nhà
Quá trình vật lý trị liệu & phục hồi chức năng đòi hỏi sự kiên trì tính bằng tháng, không thể vội vàng tính bằng ngày. Người bệnh cần:
- Tuân thủ ngưỡng đau cho phép: Trong lúc tập, cảm giác căng tức nhẹ là bình thường. Nếu xuất hiện cơn đau nhói, buốt đột ngột, người bệnh phải dừng bài tập ngay lập tức.
- Khởi động kỹ: Luôn làm ấm khớp vai bằng chườm ấm hoặc khởi động nhẹ nhàng 5 - 10 phút trước khi bước vào các bài tập kéo giãn.
- Giữ tư thế chuẩn trong sinh hoạt: Tránh nằm nghiêng đè lên vai đau, không mang vách vật nặng một tay, không vặn tay đột ngột ra sau lưng (như với lấy đồ ở ghế sau xe ô tô).
Thiết bị tập phục hồi chức năng tại Daiviet Sport
Bên cạnh việc tập luyện dưới sự hướng dẫn của bác sĩ tại viện, việc chủ động trang bị thiết bị tập phục hồi chức năng tại nhà là yếu tố then chốt giúp rút ngắn thời gian hồi phục và duy trì biên độ khớp ổn định lâu dài. Daiviet Sport tự hào là đơn vị tiên phong cung cấp các giải pháp và thiết bị phục hồi chức năng chuyên sâu, đáp ứng tiêu chuẩn khắt khe cho người bệnh thoái hóa khớp vai:
- Hệ thống ròng rọc tập vai đa năng: Thiết bị nhỏ gọn, dễ lắp đặt tại cửa phòng. Hỗ trợ người bệnh tự tập kéo giãn nâng vai an toàn nhờ lực của tay khỏe, giải phóng cứng khớp hiệu quả.
- Xe đạp tập tay - chân kết hợp: Cho phép người bệnh vận động xoay tròn khớp vai liên tục với mức kháng lực điều chỉnh linh hoạt từ rất nhẹ đến nặng, thích hợp cho cả người già và người sau phẫu thuật.
- Ghế tập phục hồi chức năng đa năng (3 trong 1, 4 trong 1): Tích hợp hệ thống tập kéo cơ tay, cơ vai và tập chi dưới, giúp người bệnh tập luyện toàn diện ngay tại nhà dưới sự hỗ trợ an toàn của khung thép định hình.
Thiết bị tập phục hồi chức năng tại Daiviet Sport được thiết kế và sản xuất chuẩn hóa y khoa, các dòng máy được nghiên cứu và thiết kế tối ưu theo góc chuyển động sinh lý của cơ thể. Việc sử dụng rất an toàn với hệ khung sườn chắc chắn, có nấc điều chỉnh biên độ và lực kháng phù hợp cho từng giai đoạn bệnh. Ngoài ra, công ty còn có đội ngũ tư vấn am hiểu chuyên môn, giao hàng và lắp đặt tận nhà trên toàn quốc.
Trên đây là một số chia sẻ từ Daiviet Sport về Vật lý trị liệu cho người thoái hóa khớp vai. Mong rằng qua các thông tin trong bài viết, các bạn hiểu hơn về tình trạng này cũng như trình trị liệu & phục hồi chức năng. Nếu còn thắc mắc nào khác, hoặc có nhu cầu trang bị dụng cụ tập chính hãng hãy liên hệ với chúng tôi nhé!
