Trong bối cánh đô thị hóa nhanh chóng tại Việt Nam hiện nay, nhu cầu về không gian tập luyện cộng đồng tại các công viên, khu dân cư, trường học… ngày một cao. Tuy nhiên, việc thi công & lắp đặt các công trình ngoài trời không chỉ đơn thuần là đặt các thiết bị vào không gian trống. Để đảo bảo an toàn cũng như hiệu quả trong quá trình vận hành sử dụng cũng như tuổi thọ thiết bị thì các đơn vị thi công và quản lý phải tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn an toàn hiện hành, đặc biệt là TCVN 13529:2022.
Trong nội dung dưới đây các bạn hãy cùng Daiviet Sport tìm hiểu chi tiết về Tiêu chuẩn an toàn khi lắp đặt thiết bị thể dục ngoài trời theo quy định hiện hành nhé.
Tổng quan về khung pháp lý và tiêu chuẩn áp dụng
Tại Việt Nam, tiêu chuẩn quan trọng nhất điều chỉnh lĩnh vực này là TCVN 13529:2022 (về Thiết bị tập thể dục ngoài trời lắp đặt cố định - Yêu cầu an toàn và phương pháp thử). Đây là bộ tiêu chuẩn được xây dựng dựa trên sự tương đương với tiêu chuẩn Châu Âu EN 16630:2015.
Ngoài ra, tùy thuộc vào địa điểm lắp đặt, các đơn vị còn phải tham chiếu các quy định về quản lý công viên, cây xanh đô thị và các quy chuẩn về xây dựng hạ tầng kỹ thuật của địa phương.
Yêu cầu về không gian và sơ đồ bố trí
An toàn không gian là yếu tố đầu tiên cần xem xét trước khi thực hiện bất kỳ hoạt động khoan đào hay đổ bê tông nào.
Phân định các khu vực không gian
Một vị trí lắp đặt thiết bị tiêu chuẩn bao gồm 3 loại không gian:
- Không gian thiết bị: Là diện tích mà bản thân thiết bị chiếm chỗ.
- Không gian luyện tập: Diện tích cần thiết để người dùng thực hiện các động tác (vung tay, đá chân) mà không va chạm vào thiết bị.
- Không gian va chạm (Free space): Vùng xung quanh thiết bị mà người tập có thể ngã vào. Theo quy định, không gian này thường có bán kính tối thiểu 1.5m tính từ các bộ phận chuyển động của máy.
Khoảng cách an toàn giữa các thiết bị
Khoảng cách giữa hai thiết bị đặt cạnh nhau, không được nhỏ hơn 1.5m. Đối với các thiết bị có biên độ dao động lớn (như máy đi bộ trên không, thiết bị lắc hông) thì khoảng cách này cần được tính toán từ điểm xa nhất mà thiết bị có thể vươn tới khi người dùng thực hiện động tác.
Sự tách biệt với khu vực vui chơi trẻ em
Đây là điểm cực kỳ quan trọng thường bị bỏ qua. Thiết bị thể dục ngoài trời được thiết kế cho người có chiều cao từ 1.4 mét rở lên. Chúng không phải là đồ chơi trẻ em. Do đó, nếu lắp đặt trong cùng một khuôn viên với sân chơi trẻ em, phải có hàng rào ngăn cách hoặc khoảng cách tối thiểu 3m để tránh việc trẻ em hiếu động leo trèo gây tai nạn.
Trẻ em trong độ tuổi thiếu niên sẽ có thiết bị riêng, hướng tới việc tăng cường khả năng vận động kết hợp cùng tập luyện. Có thể kể đến một số thiết bị như thang vận động ngang, thang vận động dọc, rào vượt lắc hông, thanh tập nhảy zic zắc… Còn trẻ trong độ tuổi mầm non cũng có các “đồ chơi” riêng như: Thú nhún, bập bênh, cầu trượt…
Tiêu chuẩn kỹ thuật về cấu trúc và vật liệu
Thiết bị thể thao ngoài trời phải chịu đựng sự khắc nghiệt của thời tiết 24/7 và cường độ sử dụng cao của người dùng. Do đó, có yêu cầu rất cao về vật liệu, thiết kế cũng như các bộ phận chuyển động.
Vật liệu chống ăn mòn
Thép: Phải là thép mạ kẽm nhúng nóng, thép không gỉ để chống oxy hóa, chống gỉ sét từ bên trong.
Sơn phủ: Sử dụng công nghệ sơn tĩnh điện ngoài trời với độ dày tiêu chuẩn khoảng 3mm để chịu được tia UV, không bị bong tróc hay phai màu dưới ánh nắng gắt.
Thiết kế chống kẹt
Tiêu chuẩn TCVN 13529:2022 quy định rất ngặt nghèo về các khe hở để bảo vệ người dùng:
Kẹt ngón tay: Không được có các khe hở trong khoảng từ 8mm đến 25mm ở các bộ phận chuyển động.
Kẹt đầu và cổ: Các khoang hở kín không được có kích thước nằm trong khoảng nguy hiểm (thường là dưới 110mm hoặc trên 230mm) để tránh việc trẻ em hoặc người dùng bị kẹt đầu.
Kẹt chân: Các khe hở dưới mặt đất hoặc tại các bệ bước phải được che chắn kín.
Các bộ phận chuyển động
Các khớp xoay, bạc đạn phải là loại chuyên dụng để đáp ứng được cường đọ ca, được thiết kế kín để ngăn bụi bẩn và nước mưa lọt vào. Các điểm dừng của máy tập phải có đệm giảm chấn bằng cao su để tránh hiện tượng va đập kim loại gây chấn thương cho khớp xương của người tập.
Quy chuẩn về Thi công & Lắp đặt
Quy chuẩn lắp đặt móng và chân đế
Độ bền cũng như tuổi thọ của thiết bị nói riêng, khu chức năng nói riêng phụ thuộc 70% vào chất lượng thi công phần móng ngầm.
Kết cấu móng bê tông: Thông thường, mỗi chân thiết bị cần một khối bê tông có kích thước tối thiểu 500 x 500 x 600 mm (Dài x Rộng x Sâu). Với các thiết bị chịu tải lớn như xà đơn, xà kép, độ sâu có thể phải đạt 800mm. Sử dụng bê tông mác 200 trở lên để đảm bảo độ liên kết và chịu lực.
Hệ thống bu lông neo: Sử dụng bu lông cường độ cao, mạ kẽm. Sau khi siết chặt, các đầu bu lông phải được cắt bỏ phần thừa và bắt buộc có nắp chụp bảo vệ bằng nhựa hoặc inox để tránh gây trầy xước chân người tập.
Cao độ lắp đặt: Mặt trên của khối móng bê tông phải thấp hơn mặt đất hoàn thiện từ 10cm - 20cm. Sau đó, phần này sẽ được lấp đầy bằng đất hoặc vật liệu phủ bề mặt. Tuyệt đối không để khối móng bê tông lồi lên khỏi mặt đất vì đây là tác nhân gây vấp ngã cực kỳ nguy hiểm.
Tiêu chuẩn về bề mặt sàn giảm chấn
Tùy vào “Độ cao rơi tự do” của thiết bị mà yêu cầu về mặt sàn sẽ khác nhau:
- Độ cao rơi < 0.6m: Có thể sử dụng nền đất nén chặt hoặc cỏ tự nhiên.
- Độ cao rơi từ 0.6m – 1.5m: Bắt buộc phải có lớp đệm bằng cát mịn (độ dày tối thiểu 20cm), sỏi nhỏ hoặc thảm cao su EPDM.
- Độ cao rơi > 1.5m: Phải sử dụng thảm cao su đúc tại chỗ hoặc gạch cao su có độ dày được kiểm định tương ứng với độ cao rơi.
Hệ thống biển báo và hướng dẫn
Mỗi điểm lắp đặt thiết bị phải có ít nhất một biển hướng dẫn chung và mỗi thiết bị cụ thể phải có nhãn mác riêng. Nội dung bao gồm:
Hướng dẫn tập luyện: Mô tả bằng hình ảnh và văn bản cách vận hành máy.
Thông tin an toàn: “Trẻ em phải có người lớn giám sát”, “Không sử dụng khi có vấn đề về tim mạch nặng hoặc chấn thương chưa khỏi hẳn”.
Thông báo khẩn cấp: Số điện thoại của đơn vị quản lý hoặc cứu hộ để liên lạc khi xảy ra sự cố kỹ thuật hoặc tai nạn.
Tải trọng tối đa: Thường là 120kg hoặc 150kg tùy dòng máy.
Quy trình kiểm tra và bảo trì định kỳ
Việc duy trì an toàn sau lắp đặt là trách nhiệm của đơn vị chủ quản. Quy trình bao gồm 3 cấp độ:
Kiểm tra thường xuyên bằng mắt (hàng tuần): Kiểm tra xem thiết bị có bị mất cắp linh kiện, có vết nứt vỡ rõ rệt hay có rác rưởi, vật sắc nhọn ở khu vực sàn tập không.
Kiểm tra vận hành (hàng quý): Thực hiện bởi nhân viên kỹ thuật để kiểm tra độ trơn tru của các khớp xoay, độ chặt của bu lông và tình trạng mài mòn của các bộ phận nhựa, cao su.
Kiểm tra tổng thể (hàng năm): Đánh giá mức độ ăn mòn bên trong cấu trúc thép, tình trạng ổn định của móng bê tông. Nếu thiết bị không còn đảm bảo an toàn, phải niêm phong hoặc tháo dỡ ngay lập tức.
Trên đây là một số chia sẻ từ Daiviet Sport về: Tiêu chuẩn an toàn khi lắp đặt thiết bị thể dục ngoài trời theo quy định hiện hành. Việc tuân thủ các tiêu chuẩn khi lắp đặt thiết bị thể dục ngoài trời theo TCVN 13529:2022 không chỉ là tuân thủ pháp luật mà còn là thể hiện trách nhiệm với cộng đồng. Một khu vực tập luyện an toàn, đúng chuẩn sẽ khuyến khích người dân vận động, nâng cao sức khỏe và tạo nên cảnh quan đô thị hiện đại, bền vững. Nếu còn thắc mắc nào khác hoặc có nhu cầu trang bị Máy tập công viên chính hãng hãy liên hệ với chúng tôi nhé!
